Najaarsgolf 

Rond het Nederlands Filmfestival was er tijdens de lange hete zomer van ‘26 sprake van enige controverse. Eerst was er de reclameslogan ‘Best goed… voor een Nederlandse film’, die natuurlijk ironisch was bedoeld, maar waarmee toch onbedoeld de mogelijke indruk werd gewekt dat het NFF zelf niet zo’n hoge pet op heeft van wat er op het festival wordt vertoond. Goede les: als het om pr gaat kun je beter voor helderheid kiezen en gewoon benadrukken dat de Nederlandse film er hartstikke goed voor staat. 

Daarna was er gedoe rond de selectie van de Gouden Kalveren-competitie, waarvoor dit jaar door een speciale commissie slechts zestien speelfilms geselecteerd werden. Probeer dan maar eens uit te leggen waarom Joe Speedboot wel geselecteerd is en PAAZ niet. Waarom de ene film met Huub Stapel wel goed genoeg is (Boomers), en de andere niet (Champagne). Het NFF kwam met een verklaring dat de geselecteerde films een goed beeld gaven van de internationale zichtbaarheid van de vaderlandse film – denk aan voor grote festivals geselecteerde titels als Donkey Days, Whitetail en A Family – maar dat is nou juist iets waar het bij een Nederlandse competitie als de Gouden Kalveren niet in de eerste plaats om zou horen te draaien. Mijn advies: maak de competitie weer wat groter, zodat ook de films van gerenommeerde makers als Dick Maas en Eddy Terstall daar gewoon inpassen. En mochten de DAFF-leden toch geen zin hebben om ‘al die Nederlandse films’ te bekijken, laat het pre-jury element dan helemaal achterwege en ga terug naar het oude systeem, met een jury die voorafgaand aan of zelfs tijdens het festival alles ziet en op basis daarvan zijn terechte of juist krankzinnige keuzes maakt, want een beetje controverse hoort er ook bij. 

Door naar het heden, want het najaar belooft voor liefhebbers van de Nederlandse film weer een rijk en gevarieerd seizoen te worden. De stroom aan nieuwe releases bevat dit keer een uiteenlopende mix van genres, van een gevatte Hollywood-satire en meeslepende roadmovies tot historisch drama en uitgelaten komedie.

Inmiddels al te zien op het grote doek is How To Survive Hollywood, geschreven en geregisseerd door ‘good old’ Paul Ruven. Deze speelse en snelle satire annex roadmovie volgt een worstelende Amerikaanse actrice (gespeeld door Monica Keena) die na de mysterieuze verdwijning van haar vriend plotseling een allerlaatste kans krijgt om haar vastgelopen carrière nieuw leven in te blazen. Haar doel: het pitchen van de potentiële blockbuster Babygirl 2, waarvan ze hoopt zelf de hoofdrol te bemachtigen. Met deze vermakelijke productie knipoogt Ruven duidelijk naar zijn eerdere ‘minimal movie’ How To Survive A Broken Heart (1991).

Het Nederlands Film Festival (NFF) fungeert zoals ieder jaar weer als het ultieme uithangbord voor kakelverse producties. Blikvangers zijn onder meer de openingsfilm Downtown (van scenarist Frank Houtappels en regisseur Michiel van Erp) en de Gouden Kalveren-mededinger Sugar (van regisseur en scenarist Amira Duynhouwer), waarover je elders in deze Plot veel meer kunt lezen. 

Een andere opvallende titel in het festivalprogramma is Toutes Directions, het speelfilmdebuut van regisseur, fotograaf en beeldend kunstenaar Noël Loozen, die het script schreef samen met Wessel van Wanrooij en Douwe Nagelmaker. Deze tragikomische roadmovie draait om een 71-jarige taxichauffeur uit Zuid-Limburg die hoort dat hij zijn baan verliest. In een impulsieve opwelling vertrekt hij in zijn busje naar het zuiden, mét al zijn vaste passagiers aan boord. De film draait vanaf 1 oktober in de bioscoop en dient een dag later als feestelijke slotfilm van het NFF.

Eveneens een bijzonder debuut is Stand Up, de eerste lange speelfilm van regisseur en scenarist Mari Sanders, geschreven in samenwerking met Jean Claude van Rijckeghem. De film beleefde zijn wereldpremière op het gerenommeerde Tribeca Festival in New York en werd daar met veel lof ontvangen. Het verhaal volgt de 23-jarige Vera, die na een ernstige aanrijding met een vrachtwagen een been verliest en haar leven opnieuw moet uitvinden. Sanders, die zelf een rolstoel gebruikt en zich sterk maakt voor de representatie van mensen met een beperking in de filmwereld, koos voor de hoofdrol Lucia Zemene, een actrice die in haar eigen leven een soortgelijk traject heeft doorgemaakt. Stand Up is vanaf 12 november landelijk te zien.

Op het festival wordt daarnaast stilgestaan bij het overlijden van regisseur en scenarist Rudolf van den Berg, die kort na de opnames van zijn laatste project overleed. In première gaat Spinoza, waarvoor Van den Berg zelf het scenario schreef, geïnspireerd op het gelijknamige toneelstuk van Dimitri Frenkel Frank. De film belicht de jonge filosoof Baruch Spinoza (gespeeld door Bart Bijnens), die in het 17e-eeuwse Amsterdam strijdt tegen onrecht en de gevestigde orde en waar hij schilder Rembrandt van Rijn (Pierre Bokma) ontmoet. Zijn scherpe intellect contrasteert scherp met de diepe gevoelswereld van de kunstenaar. Vanaf 19 november draait de film in de bioscopen.

Niet alle najaarsfilms gaan natuurlijk op het NFF in première. Wen Er Maar Aan gaat bijvoorbeeld vanaf 8 oktober direct de bioscoop in. De nieuwe komedie van Albert Jan van Rees betreft de verfilming van de gelijknamige bestseller van actrice Maaike Meijers, die niet alleen zelf voor het scenario tekende maar bovendien ook de hoofdrol speelt. Wen Er Maar Aan gaat over een actrice in de overgang, die niet alleen haar vaste rol in een politieserie verliest, maar ook binnen haar gezinsleven nog maar bar weinig bevrediging vindt. En dus besluit ze zichzelf opnieuw uit te vinden, om zodoende aan zichzelf en de wereld te laten zien dat ze er nog toe doet.

Tot slot is tegenwoordig geen filmherfst compleet zonder een nieuw hoofdstuk uit het Tatta’s-universum. Dit keer is het de beurt aan De Tatta’s: Daan, geregisseerd door Jamel Aattache en Lars Zijm met een scenario van Tijs van Marle. Hierin verschuift de focus naar Daan (Sem van der Horst), de tienerzoon van het gezin Van Kampen. Daan wil niets liever dan indruk maken op zijn crush Layla. Wanneer hij haar het meest epische verjaardagscadeau ooit belooft, ontstaat er een chaotische en ontregelde zoektocht door de Hollandwijk, boordevol bizarre situaties en onverwachte ontmoetingen. Nadat de eerdere films al vele honderdduizenden wisten te vermaken, zal ook Daan zijn weg naar het grote publiek wel weten te vinden.