Gedeelde liefde voor existentiële thema’s

Op zaterdag 31 januari begint een nieuwe reeks van zes Telefilms voor jongeren, die niet alleen wordt uitgezonden op NPO 3 maar tegelijk online verschijnt op NPO Start. De reeks begint met het door Phanta Basta! geproduceerde en bij de NTR uitgezonden apocalyptische drama Please try again later van ervaren rot Boris Paval Conen en relatieve nieuweling Rosa Kreulen, die niet alleen samen het scenario schreven, maar de film ook gezamenlijk regisseerden. Waarom het zo goed klikte? “We zijn allebei perfectionistisch genoeg om er alles uit te willen halen en het best mogelijke resultaat af te leveren.”

Het in de nabije toekomst spelende Please try again later vindt plaats in een nacht waarop Nederland getroffen wordt door een uitzonderlijk zware zonnestorm. Daarin kruisen de paden van twee jonge vrouwen: de moedige en standvastige ambulancechauffeuse Alima (Adanna Udigwe) en de in leugens omtrent haar studie wegvluchtende Bobje (Romy Gevers). Als de zonnestorm stad en land tot stilstand dwingt, zijn ze plotseling overgeleverd aan elkaar.

Please try again later is een knappe, goed geacteerde film, waarbij naast de twee voortreffelijke hoofdrollen ook het sfeervolle camerawerk een extra dimensie toevoegt. Voor Boris Paval Conen (1968) is deze productie – na Exit (2013), Undercover (2015), Kamp Holland (2016), Dwaalspoor (2021) en Dojo (2022) – alweer zijn zesde Telefilm. Ook boekte hij succes met de speelfilm Temmink: The ultimate Fight (1998) en won hij twee keer het Gouden Kalf voor beste dramaserie met De negen Dagen van de Gier (2001) en het eerder genoemde Exit, terwijl de serie De Geheimen van Barslet (2012) drie nominaties ontving.

Daarmee vergeleken oogt het cv van Rosa Kreulen (1999) logischerwijs nog wat bescheiden. Zij was tot nu toe vooral bekend als actrice in de series I.M. (2020), de speelfilm Laatste Ronde (2024) en de Telefilm En we vliegen door de Dagen (2025). Daarnaast is ze actief als theatermaker: ze studeerde in 2022 af aan de Amsterdamse Toneelschool met de voorstelling Dying Days. Ook schreef en regisseerde zij samen met Edward de Jong de korte film Suni (2022), waarin ze zelf de hoofdrol speelde. We treffen elkaar in het in Amsterdam-Oost welbekende café Poesiat & Kater, dat om kwart over elf ‘s ochtends nog heerlijk rustig is.

Hoe kennen jullie elkaar? Zijn jullie aan elkaar gekoppeld door een slimme producent?

Rosa: “Nee, we hebben elkaar voor het eerst ontmoet toen ik auditie deed voor de speelfilm Laatste Ronde, die door Boris werd geregisseerd. Toen ik die rol kreeg, zijn we ergens wat gaan drinken om verder te praten over de rol. Boris was heel transparant dat die nog nadere uitwerking nodig had en dat ik welkom was om zelf met ideeën te komen. Je vroeg ook vaak: hoe zou iemand van 22 dat zeggen? Je gaf me vrijheid om de rol naar me toe te trekken. En ook met het draaien hebben we echt heel fijn samengewerkt.”

Een halfjaar later kreeg Rosa telefoon van Boris. Hij vertelt: “Laatste Ronde was een speelfilm met vier oudere, gerenommeerde acteurs en Rosa. Ze moest echt haar plek veroveren en ik vond dat ze dat goed deed. Na afloop hadden we alle acteurs uitgenodigd om de film te komen kijken voor het beeld definitief op slot ging. Voor mijn gevoel nam ze aan dat gesprek na afloop meer deel als een collega maker dan als een actrice. In plaats van te schrikken omdat een van haar scènes er was uitgegooid, ging ze het analyseren: als je dat doet, moet je dan ook niet dit doen en dat aanpassen? Dat viel me heel erg op. Ik denk dat ik haar toen als maker begon te zien. Er kwam ook een nieuwe ronde Telefilms, dit keer over jongeren-cultuur. Ik vond dat heel interessant, maar wilde niet als iemand van Gen X met een stereotiep idee over Gen Z komen. Toen dacht ik aan Rosa.”

Tegen Rosa: “Ik herinner me dat je eerst nog heel erg hebt tegengesparteld, of je dat wel wilde.”

Ik vind het goed als mensen van verschillende generaties met elkaar proberen te communiceren, en niet alleen maar tegenover elkaar staan

Rosa: “Ik vond het ontzettend spannend om opeens zo tegenover elkaar te zitten. Maar na het eerste gesprek was ik heel positief. Zoals ik het ook altijd interessant vind om met mijn ouders te praten over het beeld dat we van de toekomst hebben. Ik vind het sowieso goed als mensen van verschillende generaties met elkaar proberen te communiceren, en niet alleen maar tegenover elkaar staan. Het gaat voor mij niet om de verschillen, maar om wat ons verbindt. Daarnaast hebben Boris en ik een voorkeur voor grote existentiële gebeurtenissen in de wereld.”

Je had met Dying Days ook al een afstudeervoorstelling gemaakt die in het teken stond van een existentiële ramp.

Rosa: “Klopt! Dat kwam zeker ter sprake toen we gingen brainstormen. Dying Days ging over drie jonge mensen die geconfronteerd worden met het plotseling naderende einde van de wereld. Het kwam goed uit dat we dat allebei heel interessante thematiek vinden.”

Tegen Boris: “Jij kwam met allemaal goede voorbeeldfilms. Een film als Melancholia van Lars von Trier heeft ons wel aan het denken gezet.”

Boris: “Eigenlijk zijn we heel hard van start gegaan. Het Telefilmtraject duurt vrij kort, dus je zit met strakke deadlines. En halverwege wordt beoordeeld of je de film ook echt mag maken. Onze overeenkomst? Wij zijn allebei perfectionistisch genoeg om er alles uit te willen halen en het beste resultaat af te willen leveren.

Ergens in dat traject, ik weet niet precies wanneer, hebben we besloten om echt samen in een kamer te gaan zitten schrijven. Dat kon gelukkig bij onze producent, Harro van Staverden, op kantoor. We konden gezellig mee lunchen met de rest van het bedrijf. In onze ruimte hadden we een groot bord met allemaal kaartjes. En toen werd het schuiven, schuiven, schuiven met de kaartjes en weer nieuwe kaartjes maken. Zo kreeg het verhaal langzaam vorm. Als ik iets af had, dan gaf ik dat aan Rosa en vice versa. Tot je niet meer kon zeggen dat scènes nog specifiek van haar of van mij waren.”

Hij bedenkt zich even. “Overigens was het wel zo dat de dialogen echt iets van Rosa waren, terwijl ik over de structuur en de spanningsopbouw ging. Ook daarin konden we elkaar goed vinden.”

Wat leuk dat het echt zo’n hechte samenwerking is geworden. 

Rosa: “Ik denk dat het kwam doordat we heel goed konden praten over dit onderwerp. Er was sprake van oprechte interesse in elkaar. Hoe jij bijvoorbeeld naar jouw kinderen keek, die ook in deze verwarrende tijd zijn opgegroeid. We hebben veel researchgesprekken gevoerd met mensen die tot Gen Z behoren. Hoe kijk je naar de toekomst? Hoe verhoudt je mentale gezondheid zich tot datzelfde toekomstbeeld? En daar konden we dan weer uren over napraten. Zo zijn we voor mijn gevoel heel organisch in dat hele schrijfproces gestapt. Het is niet: dit is een stukje Boris en dit is een stukje Rosa. We hebben allebei evenveel te maken gehad met alle scènes.”

Boris: “Het is organisch gegroeid dat we uiteindelijk besloten om ook samen te regisseren. Dat hebben we vooraf goed doorgesproken. Ik geloof niet in het verdelen van scènes. Dan zou je soms heel erg op je vingers moeten gaan zitten, en op andere momenten alles in je eentje beslissen terwijl je de ogen van de ander in je rug voelt prikken. Jij had ook zoiets van: ik wil wel, maar dan alles samen.”

Rosa: “Je had er alle vertrouwen in dat het zou lukken.”

Boris: “Ja, je begint altijd met een opstartfase. Dan voer je de eerste gesprekken met de verschillende crewleden, je hebt de castings en de eerste repetities. En zo glij je vanzelf in die functie van regisseur. Ik had het vertrouwen dat wij daar onze vorm wel in konden vinden.”

Hoe zijn jullie op het idee gekomen van de zonnestorm, die weliswaar niet direct levensbedreigend is, maar wel een groot gevaar betekent voor allerlei moderne technologie op het gebied van GPS en communicatie, waar ook de titel Please try again later naar verwijst. Techniek waar we tegenwoordig van afhankelijk zijn en die bij extreme gebeurtenissen wereldwijde stroomuitval en herstelperiodes van jaren kan opleveren. 

Rosa: “Ik kan me herinneren dat jij met het fenomeen zonnestorm kwam. Ik was daar niet mee bekend. Maar wat wij er allebei interessant aan vonden was de sluimerende ramp. Een komeet die op de aarde stort is vrij definitief, dan gaan we allemaal naar de kloten. Maar een zonnestorm heeft de belofte van iets moois en indrukwekkends, maar ook een mogelijk groot negatief effect op de samenleving. Het kan heel storend zijn, dus hoe ga je daar mee om? We zagen er een metafoor in voor hoe je naar de toekomst kunt kijken. Naar de klimaatramp die op ons afkomt. En die er voor mijn gevoel ook echt gaat komen.”

Boris: “De zon is zo groot, die heeft zijn eigen hartslag. En elke elf jaar krijgt hij een uitbarsting en golft er een enorme stoot energie het universum in. Die is zo groot dat je er als mens geen grip op hebt. Het maakt niets uit wat je wilt of doet. Dat geeft een klemmend doemgevoel. Hoe doem kan het zijn als datgene wat ons kapot kan maken, helemaal niet bewust is van ons bestaan. Dat maakt ons wel heel erg nietig.”

Voor mij voelde het als een reactie op de coronapandemie. Weer een situatie waarbij mensen maar vooral ook jongeren op een gegeven moment ‘s nachts binnen moeten blijven.

Rosa: “De film gaat niet direct over de coronaperiode, maar ik snap wat je bedoelt. Uit onze researchgesprekken bleek wel – en dat merkte ik ook in mijn persoonlijke omgeving – dat de coronaperiode veel heeft gedaan met de manier waarop jonge mensen naar de wereld en naar hun toekomst kijken. Op het moment dat ze aan het begin van hun volwassen leven stonden ging de wereld op slot. Op het moment dat ze gingen studeren, gingen nadenken over wat ze wilden worden, dat ze voor het eerst op zichzelf gingen wonen en de liefde wilden vinden.

Dat coronaslot op de deur heeft voor eenzaamheid gezorgd. Daar hebben veel jongeren problemen aan overgehouden. Wat betreft hun mentale gezondheid, faalangst als het om hun studie ging, of verlies van een positief beeld van de toekomst. Ik weet nog dat ik met corona op mijn kamer zat. Ik was aangenomen op de Toneelschool, maar we hadden les via Zoom. Dat was heel existentieel. En als ik dan naar buiten ging, naar de supermarkt, dan zag ik hebberige mensen die elkaar aan het ellebogen waren over pasta en wc-rollen. Ik zat thuis en dacht: wat doe ik eigenlijk op deze planeet? Mijn gevoel voor zingeving is in die tijd op de proef gesteld. En dat zie je terug bij de personages in onze Telefilm.”

Uitzendschema overige Telefilms:

Za 7 feb: Fanboy

De vijftienjarige Sem is fan van YouTuber Wesley. Als Sem per ongeluk een woede-uitbarsting van zijn idool filmt, gebruikt hij dat materiaal om zichzelf diens leven in te chanteren. De hoop op een afgedwongen vriendschap met Wesley verandert langzaam maar zeker in iets meer sinisters.

Cast: Kylian de Pagter, Ko Zandvliet, Damaris de Jong, Manouk Pluis, Fjodor Jozefzoon, Hanneke Scholten, e.a. Regie: Gregory Samson, scenario: Dirk van Pelt & Lucas de Waard, producent: Storytellers, omroep: AVROTROS.

Za 14 feb: Een best wel heftige Date

Als de first date van de introverte Sander en stadse Alex in de eerste 10 minuten al hopeloos lijkt, besluiten ze de avond vroegtijdig af te breken. Alleen wordt dan net het restaurant overvallen en belanden ze in een gijzeling. Terwijl ze onder tafel doodsangsten uitstaan, worden ze gedwongen de date voort te zetten. Als blijkt dat een van de overvallers een groot geheim met zich meedraagt, ontaardt alles in chaos.

Cast: Tobias Kersloot, Yuani Blindenburg, Laura Bakker, Yannick van de Velde, Kiefer Zwart, Daniël Cornelissen, Jacob Derwig, Bas Hoeflaak, René van ‘t Hof, Bianca Krijgsman, e.a. Regie: Tim Kamps, scenario: Bart van den Donker & Tim Kamps, producent:  Labyrint Film, omroep: BNNVARA.

za 21 feb: Nuclear Boy

De eenzame, 17-jarige scheikundefanaat Aike probeert in zijn wanhopige drang om gezien te worden een nucleaire kernreactor in het schuurtje van zijn moeder te bouwen met alle radioactieve en catastrofale gevolgen vandien. Nuclear Boy is geïnspireerd op ware gebeurtenissen.

Cast: Guus Blanken, Jelka van Houten, Kiara Sastroredjo, Horace Cohen, Rutger Remkes, Teun Stokkel, Delano Watchman, Steef van Wijk, Dima Gabriël, Colin Staelens, e.a. Regie: Joren Molter, scenario: Britt Snel, producent: Family Affair Films, omroep: EO.

za 28 feb: Geestig

In de spooky komedie Geestig krijgt Anna, een studente die al decennia dood is, een tweede leven wanneer ze het lichaam van de negentienjarige Quinn bezet. Maar als Boomer-geest in een Gen-Z-lichaam ontdekt ze dat de wereld zó veranderd is, dat ontmaskering om elke hoek loert.

Cast: Yara Brand, Josephine Arendsen, Folashade Ilemobade, Iris Bakker, Bente Kruger, Jatou Sumbunu, Ziggy Knel, Teuntje Post, Antoinette Jelgersma, e.a. Regie: Ivo van Aart, scenario: Lotte Tabbers & Ivo van Aart, producent: Grom Productions, omroep: KRO-NCRV.

za 7 mrt: Met oprechte Deelneming

Wanneer Eli (22) haar vader verliest, verliest haar oma Winnie (76) haar zoon. Overweldigd door rouw en gefrustreerd dat zelfs haar beste vriendin niet begrijpt hoe ze zich voelt, besluit Eli – ook tot haar eigen verbazing – met Winnie mee te gaan op een seniorenreis. In de hoop dat ze met haar oma wél haar verdriet kan delen, neemt ze die reisgenoten maar voor lief. Maar hoe rouw je als je 22 bent? Hoe ga je om met het Indisch zwijgen van je oma?
En wat moet je als Gen-Z’er tussen de Boomers?

Cast: Tara Hetharia, Nel Lekatompessy, Zoë Livay, Raymond Thiry, Michiel Kerbosch, Marie Louise Stheins, Tamar Baruch, Carlo Scheldwacht, Kirsten Mulder, e.a. Regie: Roxanne Stam, scenario: Randa Peters, producent: Studio Ruba, omroep: VPRO.